Ενεργοί Πολίτες, η Κινητήριος Δύναμη μιας Υγιούς Δημοκρατίας
27 Μαΐου 2021

Ο γόνιμος διάλογος και η συμμετοχή των πολιτών στα κοινά είναι δύο βασικοί πυλώνες της δημοκρατίας παγκοσμίως. Το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) έχει θέσει, μεταξύ άλλων, ως στόχο την ενίσχυση προγραμμάτων και πρωτοβουλιών που προωθούν την ανοιχτή συζήτηση πάνω σε καίρια ζητήματα της εποχής μας και τη διαρκή εκπαίδευση ενεργών και ενημερωμένων πολιτών.

Σημαντικές δωρεές σε μεγάλα πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν υποστηρίξει τη δημιουργία προγραμμάτων που ενθαρρύνουν τη συμμετοχικότητα και τον διάλογο, εστιάζοντας ιδιαίτερα στους φερέλπιδες νέους που εργάζονται, από διαφορετικές καταβολές και σε διαφορετικούς τομείς ο καθένας, για να κάνουν πραγματική διαφορά στην κοινωνία όπου δραστηριοποιούνται.

  • Το SNF Agora Institute στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins δημιουργήθηκε το 2018, με δωρεά $150 εκατομμυρίων από το ΙΣΝ, με σκοπό να προσελκύσει επιστήμονες από τους κλάδους των πολιτικών επιστημών, της ψυχολογίας, της φιλοσοφίας και άλλους, για να ενθαρρύνει τον ανοιχτό, συμμετοχικό διάλογο με το ευρύτερο κοινό.
  • Το SNF Paideia Program στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια δημιουργήθηκε το 2019, με δωρεά $6 εκατομμυρίων από το ΙΣΝ, με σκοπό την ολιστική εκπαίδευση των φοιτητών και κατ’ επέκταση την ανάπτυξη ολοκληρωμένων ανθρώπων και πολιτών, αντλώντας έμπνευση από την αρχαιοελληνική σημασία της λέξης παιδεία ως καλλιέργειας του ιδεώδους πολίτη.
  • Η νέα Πρωτοβουλία SNF Ithaca Initiative στη Σχολή Δημόσιας Πολιτικής & Διοίκησης Joseph R. Biden, Jr. του Πανεπιστημίου του Delaware, θα καλλιεργήσει τις θεμελιώδεις δεξιότητες και τα στοιχεία του χαρακτήρα που συμβάλλουν στην ανάπτυξη του δημόσιου διαλόγου και θα βοηθήσει τους φοιτητές της Σχολής στον μετασχηματισμό τους σε ενεργούς πολίτες.

Αναγνωρίζοντας ότι η αγωγή του πολίτη καλλιεργείται και δεν ενυπάρχει απλώς στον άνθρωπο, μία άλλη πτυχή των δωρεών του ΙΣΝ επιδιώκει να προσφέρει στους νεότερους μαθητές τα εκπαιδευτικά εφόδια για να την αναπτύξουν.

  • Ο οργανισμός Generation Citizen βοηθά τους μαθητές στις ΗΠΑ να εντοπίσουν ένα πολιτικό ζήτημα που αφορά τη ζωή τους και στη συνέχεια να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν ένα σχέδιο δράσης για την αντιμετώπισή του, δημιουργώντας τις δεξιότητες που απαιτούνται για την ενεργή συμμετοχή στις δημοκρατικές διαδικασίες.
  • Το πρόγραμμα Interactive Constitution: Classroom Edition του National Constitution Center προσφέρει στους μαθητές τα κατάλληλα εργαλεία προκειμένου να κατανοήσουν πώς ο διάλογος και οι διαφορετικές ερμηνείες αναφορικά με το περιεχόμενο του Συντάγματος των ΗΠΑ εξακολουθούν να επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο πολλά από τα ζητήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα.
  • Ο οργανισμός Legal Outreach προσφέρει προπαρασκευαστικά προγράμματα για το πανεπιστήμιο, καθώς και προγράμματα προετοιμασίας για την επαγγελματική ανάπτυξη μαθητών γυμνασίου και του λυκείου από μη προνομιούχες περιοχές στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο του νέου προγράμματος Συμμετοχής του Πολίτη και Κοινωνικής Δικαιοσύνης του οργανισμού.
  • Η Ακαδημία για την Αμερικανική Δημοκρατία (Academy for American Democracy) στη New-York Historical Society χρησιμοποιεί βιωματικές δραστηριότητες προκειμένου να βοηθήσει τους μαθητές της έκτης τάξης να μάθουν για την ιστορία της αμερικανικής δημοκρατίας και να κατανοήσουν τη σημασία της συμμετοχής τους στη διατήρησή της.

Άλλες δωρεές επιδιώκουν να καθαιρέσουν εμπόδια που έχουν δημιουργηθεί μέσα στα χρόνια ανάμεσα, για παράδειγμα, στα ακαδημαϊκά ιδρύματα και στο κοινό, αλλά και μεταξύ επιστημονικών κλάδων, ενθαρρύνοντας νέους τρόπους διαλόγου και συνεργασίας:

  • Το Stavros Niarchos Foundation Public Humanities Initiative (SNFPHI) στο Columbia University στοχεύει στη δημιουργία μίας διατλαντικής γέφυρας συνεργασίας, η οποία θα ενεργοποιήσει τις συχνά κρυμμένες δημιουργικές δυνατότητες στην Ελλάδα, αντλώντας, παράλληλα, από την πνευματική παράδοση ενός από τα κορυφαία ερευνητικά πανεπιστήμια των ΗΠΑ.
  • Ένα πιλοτικό πρόγραμμα στο Πανεπιστήμιο Yale επιδιώκει να εφαρμόσει το μοντέλο της Νομικής Σχολής του Yale σε ολόκληρο το Πανεπιστήμιο. Το συγκεκριμένο μοντέλο λειτουργίας συνδυάζει τη θεωρία και την πρακτική, βάζοντας τον διάλογο μέσα στη βιωματική μάθηση και την καθημερινή δράση.

Εκτός από αυτές τις συνεργασίες που βοηθούν τους νέους να αναπτυχθούν ως πολίτες και να καταρρίψουν τους φραγμούς ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα και το ευρύτερο κοινό, το ΙΣΝ επιδιώκει επίσης να δημιουργεί τον χώρο και τις προϋποθέσεις για ανοιχτό, πολιτισμένο και γόνιμο διάλογο. Η δέσμευση του ΙΣΝ να συμβάλει στη δημιουργία των προϋποθέσεων για γόνιμη ανταλλαγή απόψεων αποτέλεσε το έναυσμα για τη γέννηση των ΔΙΑΛΟΓΩΝ του ΙΣΝ, μία μηνιαία σειρά εκδηλώσεων που το 2020 συμπλήρωσε τρία χρόνια προώθησης του ανοιχτού, δημόσιου διαλόγου. Οι συζητήσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των ΔΙΑΛΟΓΩΝ είναι δωρεάν και ανοιχτές για το κοινό, το οποίο έχει τη δυνατότητα να συνομιλήσει με ειδικούς γύρω από επίκαιρα θέματα διεθνούς ενδιαφέροντας,. Σκοπός των ΔΙΑΛΟΓΩΝ του ΙΣΝ είναι η ενθάρρυνση της ανοιχτής ανταλλαγής ιδεών και η προώθηση του δημιουργικού δημόσιου διαλόγου, πέρα από γεωγραφικά, κοινωνικά ή πολιτιστικά στεγανά. 

Εξίσου σημαντική με τα προγράμματα που προσφέρουν οι παραπάνω οργανισμοί είναι η πίστη στις δημοκρατικές διαδικασίες που εκφράζεται από το ίδιο το έργο τους –η πεποίθηση ότι, το κοινό έδαφος που μοιραζόμαστε ως άνθρωποι μπορεί να ξεπεράσει βαθιά κοινωνικά χάσματα και να πυροδοτήσει έναν παραγωγικό διάλογο, ότι οι δημοκρατικοί θεσμοί αξίζει να διασωθούν, και ότι όλοι μας έχουμε τη δύναμη να βοηθήσουμε στη διάσωσή τους.