Ψυχιατρική φροντίδα εφήβων στο Κέιπ Τάουν: Μια συνέντευξη με τη Δρ Anusha Lachman

Στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία (ΔΠΥ) του Ιδρύματος υποστηρίξαμε την αναβάθμιση της Μονάδας Ψυχικής Υγείας Εφήβων (Adolescent Psychiatry Unit) και συγκεκριμένα την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου, την προμήθεια επίπλωσης και εξοπλισμού, καθώς και τον προγραμματισμό αθλητικών, καλλιτεχνικών και εκπαιδευτικών δράσεων. 

Πρόσφατα είχαμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε το νοσοκομείο, να δούμε από κοντά την ανακαίνιση που βρίσκεται σε εξέλιξη και να συναντηθούμε με τη Δρ Lachman, την πρώτη ειδικευόμενη γιατρό του νοσοκομείου στην παιδοψυχιατρική. Διαβάστε τι λέει για τη σημασία των αλλαγών στις συνθήκες θεραπείας και τις παραμέτρους που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη θεραπεία των εφήβων. 

Πώς συνδέονται η αναψυχή, η πρόσβαση στη φύση και το νοσοκομειακό περιβάλλον με τη φροντίδα; 

Όλοι οι ασθενείς δικαιούνται να λαμβάνουν ψυχιατρική φροντίδα σε ένα περιβάλλον το οποίο δεν μοιάζει απειλητικό, είναι ασφαλές και προάγει την ουσιαστική θεραπεία, πέρα από την απλή χορήγηση φαρμάκων. Η εισαγωγή σε μια ψυχιατρική κλινική, οπουδήποτε στον κόσμο, μπορεί να είναι μια τραυματική εμπειρία για τους εφήβους, ανεξάρτητα από τις εγκαταστάσεις και τις συνθήκες τις εκάστοτε δομής. Επιπλέον, η εισαγωγή σε μια κλινική για τη θεραπεία κάποιας σοβαρής ψυχικής ασθένειας είναι τρομακτική για ένα παιδί που πρέπει να αποχωριστεί το σπίτι του και το οικείο περιβάλλον του. Είναι ζωτικής σημασίας για μια πτέρυγα να λειτουργεί με τρόπο που να υποστηρίζει την ολιστική θεραπεία. Αυτό απαιτεί να θυμόμαστε ότι δεν αναρρώνουμε μόνο με φάρμακα, αλλά πρέπει επίσης να νιώθουμε ότι ο χώρος είναι φιλικός, χαλαρωτικός και ασφαλής. Οι  χώροι πρασίνου, οι υπαίθριες δραστηριότητες αλλά και οι εσωτερικοί χώροι που είναι φιλικοί προς τους εφήβους –απλά πράγματα όπως άνετοι καναπέδες, παλ χρώματα, πρόσβαση σε έναν ήσυχο χώρο για να διαβάζουν, να ζωγραφίζουν, να αλληλοεπιδρούν με τους συνομηλίκους τους ή να σκέφτονται– είναι ζωτικής σημασίας. Θεραπευόμαστε σε ένα περιβάλλον που αναγνωρίζει ότι είμαστε κάτι περισσότερο από απλά σώματα που πάσχουν από μια ασθένεια. Το μυαλό και οι συναισθηματικές μας ανάγκες χρειάζονται επίσης υποστήριξη. Μια μονάδα υποδοχής που αναγνωρίζει ότι οι έφηβοι απολαμβάνουν τη συναναστροφή με τους συνομήλικούς τους, έχουν ενδιαφέροντα και έχουν την ανάγκη να είναι δραστήριοι, είναι ένα περιβάλλον που θεραπεύει ολιστικά. 

Τι σημαίνει για εσάς το γεγονός ότι εργάζεστε σε ένα δημόσιο ίδρυμα; 

Με γεμίζει με ένα αίσθημα ικανοποίησης και ευθύνης. Μια δημόσια δομή όπως το Νοσοκομείο Tygerberg σού δίνει τη δυνατότητα να εργαστείς σε έναν δημόσιο χώρο ψυχικής υγείας που υποστηρίζει και παρέχει καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας για όλους. Βοηθάει το γεγονός ότι μπορούμε να καινοτομούμε ως προς την ισότιμη και δίκαιη παροχή πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. 

Σε τι διαφέρει η θεραπεία των ψυχικών ασθενειών στους εφήβους από ό,τι στους ενήλικες; 

Τα παιδιά –και ιδιαίτερα οι έφηβοι– δεν είναι απλώς «πιο μικροί ενήλικες». Αυτή είναι η βασική παρανόηση: ότι μπορούμε να τους αντιμετωπίζουμε με τον ίδιο τρόπο όπως τους ενήλικες, αλλά με χαμηλότερες δοσολογίες φαρμάκων, για παράδειγμα.
Η εφηβεία αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για να επηρεαστεί και να σταθεροποιηθεί η ανάπτυξη του εγκεφάλου, η οποία μπορεί να έχει μακροχρόνιες συνέπειες στην ενήλικη ζωή. Είναι η δεύτερη μοναδική περίοδος στην ανάπτυξή μας (όπως και οι πρώτες 1.000 ημέρες της ζωής) όπου παρατηρείται ταχεία ανάπτυξη του εγκεφάλου, εξειδίκευση και ελαστικότητα, οπότε οι ευκαιρίες για παρέμβαση είναι σημαντικές, αλλά, από την άλλη, ο αντίκτυπος των βλαβών (επιβλαβείς εκθέσεις, χρήση ουσιών κ.λπ.) είναι εξίσου σημαντικός. Επομένως, σκεφτείτε ότι η εφηβεία προσφέρει την ευκαιρία για σημαντική συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη, ενώ ταυτόχρονα οι έφηβοι αντιμετωπίζουν την αμφιθυμία της ενηλικίωσης και τις ορμονικές αλλαγές. Συνεπώς, η αποτελεσματική θεραπεία των ψυχικών ασθενειών κατά την περίοδο αυτή προσφέρει την ευκαιρία να αλλάξει η πορεία της ζωής ενός ανθρώπου.

Ποιες τάσεις παρατηρείτε στην ψυχική υγεία των εφήβων; 

Τα μικρά παιδιά και οι έφηβοι εκτίθενται σε υπερβολικά πολλές δυσκολίες από πολύ νωρίς, ως συνέπεια κοινωνικοοικονομικών παραγόντων όπως η φτώχεια, η βία, η επισιτιστική ανασφάλεια και η χρήση ουσιών. Αυτό έχει ως συνέπεια οι νέοι να είναι πιο εκτεθειμένοι και ευάλωτοι στον κίνδυνο εμφάνισης ψυχικών ασθενειών σε νεαρή ηλικία. Οι φροντιστές πολλές φορές αισθάνονται εξουθενωμένοι και αβοήθητοι απέναντι στις προκλήσεις ενός ταχέως εξελισσόμενου τεχνολογικού κόσμου, με αποτέλεσμα οι ανάγκες ψυχικής υγείας των εφήβων να παραμένουν συχνά ανεπαρκώς αναγνωρισμένες και η πρόσβαση σε φροντίδα να καθυστερεί.

Τι είναι αυτό που θα θέλατε ο κόσμος να κατανοήσει καλύτερα σχετικά με την ψυχική υγεία των νέων; 

Ότι έχει να κάνει με πολύ περισσότερους παράγοντες από τις «διακυμάνσεις της διάθεσης και την εφηβική επαναστατικότητα». Είναι μια δύσκολη περίοδος κατά την οποία οι έφηβοι προσπαθούν να διαχειριστούν τις δεξιότητές τους, να ωριμάσουν στις σχέσεις τους και να καθορίσουν τη θέση τους στον κόσμο των ενηλίκων. Είναι εξαιρετικά ευάλωτοι κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου ανάπτυξης του εγκεφάλου και χρειάζονται υποστήριξη με βάση τις ανάγκες τους. Επίσης, είναι μια σημαντική περίοδος, καθώς, εάν εντοπίσουμε την ασθένεια έγκαιρα, έχουμε περισσότερες πιθανότητες να παρέμβουμε με επιτυχία.