Δωρεά του ΙΣΝ για την Υποστήριξη του Προγράμματος Watch 2020 του World Monuments Fund
24 Οκτωβρίου 2018

Την Τρίτη, 23 Οκτωβρίου, το World Monuments Fund (WMF) ανακοίνωσε μία νέα δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την υποστήριξη του προγράμματός του Watch 2020.

Η ανακοίνωση πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της ετήσιας εκδήλωσης του οργανισμού Hadrian Gala στη Νέα Υόρκη. Στην εκδήλωση, το Ford Foundation ανακοίνωσε, με τη σειρά του, πως θα προχωρήσει και εκείνο στην πραγματοποίηση δωρεάς, αποτελώντας εφαλτήριο για την κινητοποίηση ολόκληρης της φιλανθρωπικής κοινότητας.

Η δωρεά του ΙΣΝ, συνολικού ύψους $600.000, για το πρόγραμμα 2020 World Monuments Watch καλύπτει δύο έτη και υλοποιείται σε δύο στάδια των $300.000, το πρώτο εκ των οποίων συμπληρώθηκε από την αντίστοιχου ύψους δωρεά του Ford Foundation. Το 2016, το ΙΣΝ τιμήθηκε με το βραβείο Hadrian Award για τη δράση του στον τομέα της διατήρησης της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του ΙΣΝ, συμπεριλαμβανομένου του Γενικού Διοικητικού Διευθυντή του ΙΣΝ, Βασίλη Τσάμη, ο οποίος απηύθυνε λόγο, υπογραμμίζοντας τη διαχρονικότητα των προσπαθειών του WMF: «Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι απαραίτητο να προσεγγίσουμε ο ένας τον άλλο, να σεβαστούμε, να εκτιμήσουμε, να γιορτάσουμε και να διατηρήσουμε τα πολιτιστικά μας επιτεύγματα. Είναι ζωτικής σημασίας να μοιραστούμε τις γνώσεις μας και να χτίσουμε γέφυρες που ενώνουν την ιστορία, τους πολιτισμούς, τις θρησκείες και τους λαούς μας. Ας σταματήσουμε και ας πάρουμε μια ανάσα για λίγα δευτερόλεπτα. Ας ακούσουμε με σεβασμό τον σιωπηλό διάλογο που πραγματοποιούν αυτά τα μνημεία εδώ και αιώνες, σε πλήρη αρμονία, και με πλήρη σεβασμό ο ένας για τον άλλον. Ας διδαχθούμε από αυτά τα μνημεία, τα οποία, αψηφώντας τον χρόνο παραμένουν επίκαιρα, με έναν απολύτως μοναδικό και πραγματικά θεαματικό τρόπο. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε τους δημιουργούς τους – διαφορετικούς ανθρώπους, πολιτισμούς και ιδέες. Ο ιδρυτής μας, ο αείμνηστος Σταύρος Νιάρχος, ένας πραγματικός πολίτης του κόσμου πριν ακόμη γίνει ο κοσμοπολιτισμός θεμελιώδες κομμάτι της ζωής μας, μας δίδαξε ότι ήταν κοινή μας ευθύνη να διασφαλίσουμε τη διατήρηση των πολιτιστικών χώρων –και των ιστοριών τους– προς όφελος των μελλοντικών γενεών».
 
Το WMF είναι ο σημαντικότερος ανεξάρτητος φορέας για τη διάσωση και προστασία χώρων πολιτιστικής και ιστορικής σημασίας σε ολόκληρο τον κόσμο. Στόχος του WMF είναι να επιφέρει κοινωνική αλλαγή μέσω της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενθαρρύνοντας παράλληλα τις τοπικές κοινότητες να συμμετέχουν στη διαχείριση χώρων μεγάλης πολιτιστικής σημασίας. Κάθε χρόνο, το πρόγραμμα World Monuments Watch φέρνει στο προσκήνιο σημαντικά μνημεία που χρήζουν προστασίας (τα οποία μπορεί να έχουν προταθεί από οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο). Στη συνέχεια, το WMF συνεργάζεται με αρμόδιους οργανισμούς σε τοπικό επίπεδο για τον σχεδιασμό ενός κατάλληλου προγράμματος, προσαρμοσμένου στις ανάγκες του εκάστοτε χώρου.

Μεταξύ των αρχαιολογικών χώρων και των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς που περιλαμβάνονται στο World Monuments Watch, σε όλο τον κόσμο, βρίσκονται στην Ελλάδα το Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών, η Αρχαία Ελίκη στην Αχαΐα, οι Μακεδονικοί Τάφοι, η Συναγωγή Kahal Kadosh Shalom («Ιερό Εκκλησίασμα της Ειρήνης), η Συναγωγή Etz Hayim, εκκλησίες στη Λέσβο, ο Αρχαιολογικός χώρος Παλαιοκάστρου στην Κρήτη και ο αρχαίος οικισμός Παυλοπέτρι στην Ελαφόνησο.

Το έργο του WMF συμβαδίζει απόλυτα με την πεποίθηση του ΙΣΝ ότι οι φυσικοί χώροι, που ενθαρρύνουν τη συνάθροιση και τη συμμετοχή της τοπικής κοινότητας, μπορούν να αποτελέσουν σημείο αναφοράς για τη διατήρηση και τον εορτασμό των επιτευγμάτων του κόσμου μας. Αυτή η πεποίθηση ήταν και η κινητήρια δύναμη πίσω από τη μεγαλύτερη μεμονωμένη δωρεά του ΙΣΝ μέχρι σήμερα, το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην Αθήνα, το οποίο ολοκληρώθηκε το 2017, και η ίδια πεποίθηση είναι εξίσου σημαντική όσον αφορά τη διατήρηση των αρχαίων μνημείων.

Η ανάδειξη πολιτιστικά σημαντικών τόπων μπορεί να λάβει πολλές διαφορετικές μορφές. Την ίδια στιγμή που η ίδια η φύση των μνημείων τα περιορίζει σε μία συγκεκριμένη τοποθεσία, η τεχνολογία επιτρέπει την προβολή των σημαντικών πολιτιστικών τόπων σε ολόκληρο τον κόσμο. Η έκθεση, με τίτλο «Age Old Cities: A Virtual Journey from Palmyra to Mosul» που παρουσιάζεται αυτές τις μέρες στο Ινστιτούτο Αραβικού Κόσμου στο Παρίσι, με την υποστήριξη του ΙΣΝ, δείχνει ακριβώς πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό. Η έκθεση προσκαλεί το κοινό να ανακαλύψει τη μαγεία μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και αρχαίων πολιτισμών, από την ιστορική πόλη της Μοσούλης στο Ιράκ και το Χαλέπι, μέχρι την Παλμύρα της Συρίας, με στόχο τη δημιουργία μίας γέφυρας μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα μνημεία μπορούν να λειτουργήσουν όχι μόνο ως γέφυρες που φέρνουν κοντά τοπικές κοινότητες αλλά ολόκληρο τον κόσμο.